Polyneuropathie betekent dat de zenuwen op meerdere plaatsen in het lichaam zijn aangedaan (poly = veel). Spieren en gevoel functioneren dan niet meer zoals het hoort.Met het begrip polyneuropathie wordt een grote groep uiteenlopende aandoeningen aangeduid met verschillende oorzaken en een verschillend verloop. Sommige zijn met medicijnen te behandelen, andere niet.

Oorzaak en verschijnselen

Klachten die ontstaan door polyneuropathie kunnen zowel de gevoelszenuwen als de bewegingszenuwen betreffen. Klachten van de gevoelszenuwen zijn bijvoorbeeld: doof gevoel, prikkelingen, tintelingen, veranderd gevoel, pijn, evenwichtsstoornissen.

Voorbeelden van klachten van de bewegingszenuwen zijn: kramp, dunner worden van spieren en zwakte. De oorzaak van polyneuropathie is niet altijd vast te stellen.

Een neuropathie is een aandoening van de zenuwen van armen en benen, de ’bedrading’. Polyneuropathie betekent dat op meerdere plaatsen in het lichaam de zenuwen zijn aangedaan. Spieren en gevoel functioneren dan niet meer naar behoren.

Bij een polyneuropathie is er een stoornis met name bij de uiteinden van de zenuwen en zijn de sensorische (gevoels)zenuwen, de motorische (bewegings)zenuwen of beide aangedaan. De sensorische zenuwen koppelen gevoelsinformatie (zoals aanraking, warmte/koude, pijn) terug naar het centrale zenuwstelsel, waardoor je kunt voelen (waarnemen). De motorische zenuwen geven signalen door aan de spieren om te bewegen

Klachten die ontstaan door een polyneuropathie kunnen dus zowel sensorisch als motorisch zijn. Klachten van het sensorisch systeem bij polyneuropathie zijn: doof gevoel, prikkelingen, tintelingen, veranderd gevoel, pijn, evenwichtsstoornissen. Klachten van het motorisch systeem zijn: kramp, dunner worden van spieren en zwakte.

Er zijn veel oorzaken voor het ontstaan van een polyneuropathie, in te delen in de volgende categorieën.

1. Metabolisme/stofwisseling

Polyneuropathieën die veroorzaakt worden door problemen in de stofwisseling. De polyneuropathie is dan secundair. Voorbeelden zijn diabetes mellitus (suikerziekte), ziekten van de schildklier en van de nieren.

2. Deficiënties

Polyneuropathieën die ontstaan door tekort aan bepaalde stoffen. Deze polyneuropathieën komen in Nederland weinig voor. Vaak gaat het om een vitaminegebrek.

3. Intoxicaties

Bij deze neuropathie is de oorzaak te vinden in overmatig alcoholgebruik of bij medicijngebruik. Vooral een aantal medicijnen die gebruikt worden bij behandeling van kanker kunnen polyneuropathieën veroorzaken.

4. Erfelijke oorzaken

Erfelijke neuropathieën worden veroorzaakt door een afwijking in het erfelijk materiaal van de mens. Deze aandoeningen kunnen vaak bij meerdere personen in een familie worden geconstateerd. Voorbeelden zijn CMT/HMSN, erfelijke drukneuropathie (HNPP), HSN en HSAN. Mensen met een erfelijke polyneuropathie kunnen lid worden van Spierziekten Nederland.

5. Infectie

Polyneuropathieën ontstaan door bepaalde infecties zijn in Nederland zeldzaam. AIDS, lepra en de ziekte van Lyme kunnen tot een polyneuropathie leiden.

6. Auto-immuunziekten

Bij auto-immuunziekten keert het lichaam zich tegen lichaamseigen cellen en weefsels. Voorbeelden zijn het Guillain-Barré syndroom (GBS), CIDP, MGUS-polyneuropathie, multifocale motore neuropathie (MMN), systemische en non-systemische vasculitis.

Mensen met GBS, CIDP, MMN of MGUS-polyneuropathie kunnen lid worden van Spierziekten Nederland.

7. Geen bekende oorzaak

Wanneer er sprake is van een chronische, langzaam progressieve ziekte die de axonen aantast en bij uitgebreid laboratoriumonderzoek kan geen oorzaak worden gevonden, zal de neuroloog spreken over een polyneuropathie waarvoor geen oorzaak te vinden is. De neuroloog zal de ziekte soms benoemen als CIAP (chronische idiopathische axonale polyneuropathie) Mensen met CIAP kunnen lid worden van Spierziekten Nederland.

Wanneer alleen de dunne zenuwvezels zijn aangedaan, dan spreekt men van een dunnevezelneuropathie (DVN). DVN kan veel verschillende oorzaken hebben. Mensen met DVN kunnen lid worden van Spierziekten Nederland.

Deze tekst is gecontroleerd door de medisch adviseur van Spierziekten Nederland.

Brontekst: spierziekten.nl

Folder over polyneuropathie